Leonberger - inteligentny pies rodzinny | Opis rasy
Na podstawie ponad 20 lat życia z rasą i jej hodowlą
Leonberger to duży, bardzo inteligentny pies rodzinny. Ma łagodne i przyjazne usposobienie. Jest wspaniałym przyjacielem cierpliwych i pogodnych ludzi. Nie nadaje się na towarzysza osób przesadnie dbających o czystość i porządek.
Dlaczego leonbergery są wyjątkowe
Zalety rasy
- Wybitna psia inteligencja
Myślą analitycznie, są wyjątkowo empatyczne i bezbłędnie wyczuwają ludzkie nastroje. - Stadna natura
Świetnie odnajdują się w grupie. Tolerują inne zwierzęta i nie wykazują skrajnej zaborczości wobec obcych psów. - Praktyczna wielkość
Gabaryty to wygoda – koniec ze schylaniem się przy głaskaniu. Potężna budowa to również naturalny pancerz przy ewentualnych atakach innych psów. - Cierpliwość wobec dzieci
Wykazują ogromną wyrozumiałość wobec najmłodszych, co w dużej mierze zawdzięczają swojej wysokiej stabilności psychicznej. - Zrównoważona wokalizacja
Nie szczekają bez powodu. Alarmują tylko w uzasadnionych przypadkach, wydając głęboki, tubalny bas pozbawiony drażniących, piskliwych tonów. - Wodny żywioł
Kochają wodę i pływanie. Świetnie sprawdzają się w ratownictwie wodnym lub... przy namiętnym wyławianiu ryb z ogrodowego oczka. - Specyfika szaty
Długi włos paradoksalnie ułatwia sprzątanie. W przeciwieństwie do ostrej sierści ras krótkowłosych, nie wbija się w tapicerkę jak igły i łatwo go odkurzyć.
Wyzwania
- Energia za młodu
Zanim staną się statecznymi olbrzymami, bywają wulkanami energii, które wymagają konsekwentnego wychowania i jasnych zasad, a nie tylko głaskania. - Błoto i brud
Jeśli kochasz sterylny porządek, zapomnij o tej rasie. Kochają wodę, co oznacza brud wnoszony do domu na potężnych łapach i w gęstym futrze. - Pielęgnacja szaty
To chodząca góra włosów. Wymaga regularnego, solidnego wyczesywania, inaczej szybko zamieni się w jeden wielki, filcujący się kołtun. - Niszczycielskie tendencje
Ciekawy świata i znudzony młody leonberger będzie niszczył meble oraz dokonywał "przemeblowania" w ogrodzie. - Ekspresyjne witanie gości
Radość ważącego kilkadziesiąt kilogramów psa bywa dosłownie powalająca, zwłaszcza że wiele osobników ma tendencje do skakania. - Oplute i podrapane drzwi oraz okna
Ślady śliny, odciski mokrego pyska na szkle i rysy od pazurów psów domagających się natychmiastowego wpuszczenia to codzienność.
Przeznaczenie i historia rasy
Rasa została wyhodowana w XIX-wiecznych Niemczech w celach użytkowych. Pierwotne leonbergery służyły ludziom jako psy:
- pasterskie - strzegące inwentarza
- pociągowe - ciągnące wózki z towarami
Obecnie nie selekcjonuje się przyszłych psów hodowlanych pod względem powyższych predyspozycji, choć u niektórych przedstawicieli rasy siła i wola współpracy pozostały.
Aktualni przedstawiciele rasy poza codziennym towarzyszeniem człowiekowi sprawdzą się jako:
- Psy pracujące w wodzie
Wiele osobników posiada niespożytą siłę i determinację do pływania. W wodzie wykazują się zaangażowaniem godnym profesjonalnych ratowników, aportując i pracując z człowiekiem. - Instynktowni stróże i pasterze
Choć dziś rzadko się tego od nich wymaga, wciąż drzemie w niektórych potrzeba ochrony. Potrafią z pełną powagą pilnować powierzonego dobytku, a nawet spontanicznie zaganiać i trzymać w grupie własne stado. - Tropiciele
Niektóre wykazują doskonały zmysł węchu, z pasją oddając się tropieniu w terenie i potrafiąc z niesamowitym skupieniem podążać za interesującym śladem. - Asystenci i terapeuci
Dzięki wyjątkowej empatii potrafią bezbłędnie wyczuwać ludzkie emocje i słabości. Ta cecha czyni z nich niezastąpione wsparcie psychologiczne, które doskonale sprawdza się w dogoterapii i pracy z dziećmi.
Jak wygląda leonberger
Leonberger jest psem dużym i kudłatym, dobrze umięśnionym o masywnym kośćcu. Jego imponujący wygląd wzbudza naturalny respekt w ludziach, którzy nie znają rasy.
Samce najczęściej są większe i potężniejsze od suk. Mają większą głowę i zazwyczaj bujniejszą oraz ciemną tzw. kryzę na karku i przedpiersiu.
Wzrost i waga:
- Samiec: 72-80 cm | 50-75 kg
- Samica: 65-75 cm | 45-65 kg
Pełną dojrzałość i wielkość, w tym ostateczną masę mięśniową samce tej rasy osiągają dopiero w wieku 3-5 lat, a samice ok. 3 roku życia.
Porównanie psów różnego wzrostu
Wymiary samców na zdjęciach: pies niski ma 73.5 cm wzrostu i waży 73 kg, pies średni ma 76 cm i waży 68 kg, a pies wysoki ma 78 cm i waży 65 kg.
Na zdjęciach 3 psy urodzone w naszej hodowli:
D. King Kong Bertusowy Gaj, Artus Bertusowy Gaj i D. Archibald Bertusowy Gaj
Zdjęcia przedstawiają różnice w proporcjach budowy ciała trzech spokrewnionych samców uchwyconych na tym samym etapie rozwoju - w wieku 2 lat.
Środkowy pies - Artus reprezentuje przeciętną dla rasy relację masy do wzrostu. Prawdziwym zaskoczeniem są jednak dwaj pozostali samce. To rodzeni bracia z jednego miotu: D. King Kong (niski) oraz D. Archibald Bertusowy Gaj (wysoki).
Wydawać by się mogło, że to wyższy Archibald (78 cm) powinien być cięższy. W rzeczywistości to niższy brat, King (73,5 cm), jest psem o wiele potężniejszym. Przy zbliżonej grubości kości King nadrabia masę znacznie szerszą i głębszą klatką piersiową, szerokim grzbietem, masywnym zadem oraz cięższą głową.
Ta ogromna dysproporcja była widoczna już u 18-miesięcznych podrostków. Bracia zostali zważeni tego samego dnia, na tym samym urządzeniu. Okazało się, że osiągnęli masę: 70 kg (King) i 57 kg (Archibald).
Wygląd i wielkość leonbergera vs. rzeczywistość dnia codziennego
- Masywna sylwetka o proporcjach 10:9 (długość ciała : wzrost)
Masa leonbergera rozłożona na 4 silne, dość szeroko rozstawione kończymy sprawia, że pies ten stabilnie kotwiczy w podłożu. Cieżko go przesunąć, gdy stanie nam na drodze. -
Żywa pułapka
Leonbergery potrafią przemieszczać się dość szybko i niepostrzeżenie. Trzeba mieć oczy dookoła głowy, a nocą przydałby się noktowizor lub czujnik termiczny wykrywający psa na podłodze. Wystarczy chwila zamyślenia lub brak spojrzenia pod nogi, by potknąć się o ten wielki, kudłaty leżący ciężar.Bywa, że spiesząc się popełniamy błąd wychowawczy. Zamiast konsekwentnie uczyć psa, że to on ma ustąpić - zejść nam z drogi, obchodzimy go dookoła.
Należy też pamiętać, że w ruchu ta niezachwiana psia masa staje się potężną siłą.
-
Czarująca - szeroka głowa i kufa
Ten wyjątkowo sympatyczny wyraz potęgują uszy – osadzone nie za wysoko - duże, ciężkie i miękkie, opadające swobodnie sprawiają, że objęcie dłońmi głowy tego olbrzyma to specyficzna przyjemność.
Dopełnieniem są oczy i ich wyjątkowa "moc" - mądre, przebiegłe, ciepłe i przenikliwe spojrzenie, którym te molosy hipnotyzują opiekuna, by osiągnąć swój cel. -
Ogon o dużej sile rażenia
Ogon leonbergera jest długi, gruby u nasady i pokryty gęstymi, długimi "włosami". W chwilach spokoju zwisa swobodnie. Kiedy pies się ekscytuje, ten pióropusz zamienia się w potężne wahadło. Nie tylko działa niczym wentylator. Rozmach i siła machającego ogona leonbergera są na tyle imponujące, że w ułamku sekundy potrafi on "zmieść" z powierzchni wszystko, co znajdzie się w jego zasięgu – na przykład kubki oraz inne przedmioty pozostawione na stole.
Szata i umaszczenie
Szata leonbergera to dwuwarstwowa struktura, która zmienia się wraz z wiekiem psa i porami roku. Zewnętrzna warstwa - okrywowa bywa dłuższa, twardsza lub jedwabista w dotyku. Pod nią kryje się podszerstek – gęsty, miękki, przypominający zbitą watę, który stawia opór palcom, gdy próbujemy dotknąć skóry psa.
Szata kształtuje się od urodzenia aż do osiągnięcia pełnej dojrzałości, a czasem przez całe życie. W obrębie rasy występuje ogromna różnorodność:
- Warstwa okrywowa
Można spotkać leonbergery o szacie stosunkowo krótkiej i przylegającej, aż po psy z szatą bardzo długą i imponująco gęstą, o sierści prostej lub falującej. - Podszerstek
U niektórych psów jest krótki, u innych długi, bardziej gęsty lub mniej. Zdarzają się osobniki posiadające dwa rodzaje podszerstka - krótszy i dłuższy. Podszerstek może być jednobarwny (odcienie beżu) lub kolorowy (beżowo pomarańczowy).
Szata chroni leonbergera przed:
- Skrajnymi warunkami pogodowymi
Izoluje zarówno od siarczystego mrozu, jak i od letniego upału - zabezpiecza przed zmarznięciem oraz przegrzaniem. - Przemoczeniem skóry i zawilgoceniem
Kiedy wprowadzisz dłonie w sierść leonbergera, który właśnie wyszedł z jeziora po długim pływaniu, odkryjesz, że przy samej skórze pies jest całkowicie suchy. Ten wodoodporny efekt to zasługa naturalnej powłoki ochronnej - warstwy lipidowej (potocznie zwanej psim łojem).
Praktyczna uwaga: Ta ochrona działa bezbłędnie, o ile jej nie zniszczymy. Kąpiele z użyciem środków kosmetycznych zmywają ten naturalny tłuszcz, pozbawiając psa jego wodoodpornego pancerza na długi czas.
Wylinka – czas radykalnych zmian
Leonberger nie nosi obfitej szaty przez cały rok. Zrzuca ją naturalnie w porze ciepłej.
U suk bardzo intensywna wylinka następuje po odchowie szczeniąt. To całkowicie naturalny proces oczyszczania, po którym w dotyku suka wręcz przypomina świnię.
W okresie intensywnego linienia pies może zmienić się nie do poznania. Szata staje się skąpsza, czasem krótsza. Wraz z wylinką może zmienić się także umaszczenie psa.
Wpływ kastracji na strukturę szaty
Pozbawienie leonbergera hormonów płciowych bardzo często trwale zmienia jego szatę. Sierść po tej operacji potrafi zmienić strukturę. Staje się zazwyczaj sucha i elektryzująca, znacznie gęstsza, dłuższa, często bardziej "watowata" i zdecydowanie trudniejsza w codziennej pielęgnacji.
Umaszczenie
Umaszczenie leonbergera może zmieniać się przez całe życie. Najbardziej spektakularne transformacje kolorystyczne zachodzą w okresie dorastania.
Szczenięta rodzą się czarne lub ciemnobrunatne, następnie wraz ze wzrostem podszerstka szarzeją. Między 2-4 miesiącem życia stają się biszkoptowe. Wraz z kształtowaniem się warstwy okrywowej ich barwy coraz bardziej się nasycają.
Umaszczenia akceptowane przez wzorzec rasy FCI
- lwie (lwie żółte)
- rude (czerwone)
- rudobrązowe (mahoniowe)
- piaskowe (bladożółte, kremowe)
- wszelkie odcienie pośrednie i kombinacje powyższych barw
Niezależnie od koloru podstawowego, wzorzec wymaga, aby leonberger posiadał czarną maskę. Dopuszczalne są również czarne końcówki włosa okrywowego na całym ciele psa, o ile czerń nie staje się kolorem dominującym.
Leonberger czarny podpalany
Za kolor czarny podpalany leonbergera (ang. black and tan - b/t) odpowiedzialny jest gen recesywny, więc by urodził się pies o tym umaszczeniu, ojciec oraz matka muszą być nosicielami tego genu. Samo nosicielstwo nie wyklucza psów z hodowli. Niehodowlane są te, u których wystąpił ten kolor.
Inaczej jest w nienależącym, ale współpracującym z FCI brytyjskim Kennel Club. Regulaminy tej organizacji kynologicznej dopuszczają leonbergery czarne podpalane do hodowli.
Czarne umaszczenie nie wpływa na zdrowie ani długość życia. Wykluczenie tego koloru przez FCI dotyczy jedynie wyglądu psa tej rasy.
Na zdjęciach Promise Me A Pink Saphire At Pagency Ginger Heaven - "Coco" - mieszkająca w Wielkiej Brytanii, pochodząca z polskiej hodowli.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Dianne Page prowadzącej hodowlę psów: Pagency Leonbergers
Charakter i usposobienie
Nie wszystkie leonbergery to naiwne "łagodne misie", które bezrefleksyjnie kochają cały świat. Każdy z nich to fascynująca, odrębna osobowość. To zwierzęta niezwykle mądre, pamiętliwe i dalekie od ślepego posłuszeństwa.
Leonbergery to psy myślące analitycznie. Potrafią rozpracować mechanizm klamki, by otworzyć okno, czy zorganizować sobie dodatkową porcję jedzenia, otwierając lodówkę. Ich inteligencja objawia się również w silnej niezależności. Jeśli uznają, że dane zadanie (jak bieganie w kółko na ringu wystawowym) jest pozbawione sensu, potrafią zamanifestować swój sprzeciw, po prostu kładąc się na ziemi. Bywają przy tym niezwykle skutecznymi manipulatorami, którzy jednym, czarującym spojrzeniem potrafią wymusić na człowieku wszystko.
Empatia i weryfikacja ludzi
To psy, które doskonale wyczuwają intencje, emocje, a nawet słabości psychiczne.
-
Testerzy charakterów
Niektóre osobniki to prawdziwe barometry ludzkiej natury. Potrafią bezbłędnie ocenić, komu można zaufać, a od kogo się oddalić. Doskonale sprawdzają się przy weryfikacji intencji obcych osób. - Pamięć absolutna i poczucie sprawiedliwości
Leonberger doskonale pamięta zachowania ludzi. Potrafi być bardzo uparty i złośliwy, wymierzając "kary" na własnych, czasem dosłownie brudnych zasadach, jeśli poczuje, że potraktowano go niesprawiedliwie. - Obrońcy stada
Choć z reguły cierpliwe i delikatne, w sytuacjach faktycznego zagrożenia (zwłaszcza naruszenia przestrzeni dzieci lub granic domostwa) potrafią podjąć błyskawiczną, samodzielną decyzję o ostrzegawczym ataku. Działają punktowo, z chirurgiczną precyzją – nie po to, by zrobić krzywdę, ale by wyznaczyć nieprzekraczalną granicę.
Pełne spektrum osobowości
W obrębie tej samej rasy, a nawet jednego miotu, rodzą się skrajne indywidualności:
- Myśliwi i łowcy
Niektórzy to urodzeni strażnicy terenu. Nie polują po to, by zjeść, ale by oczyścić swój teren z intruzów – szerszeni, zaskrońców, a nawet ptaków. - Wieczne dzieci
Radosne, naiwne i ufne psy, które nawet na starość zachowują entuzjazm szczeniaka i z uśmiechem na pysku poszłyby w świat z każdym człowiekiem. - Żywioły nie do zatrzymania
Psy tak ciekawe świata i odważne, że z łatwością wyłamują zamknięte drzwi i bramki, by iść ku własnej przygodzie, oraz te, które zatracają się w wodzie niczym psy ratownicze, całkowicie ignorując ból czy zmęczenie.
Leonberger to nie jest wyłącznie ozdobna maskotka kanapowa. To potężny, myślący i wierny partner o skomplikowanej, dumnej naturze.
Zdrowie
Leonbergery to psy z natury silne, odporne i obdarzone ogromną wolą życia. Przy odpowiednim, opartym na naturze prowadzeniu cieszą się dobrym zdrowiem przez większość czasu, a poważniejsze problemy ujawniają się zazwyczaj dopiero u schyłku ich życia. Kluczem do ich dobrostanu jest mądra, zrównoważona profilaktyka, oparta na znajomości specyfiki rasy, a nie panice.
Z punktu widzenia twardej diagnostyki medycznej, jedynymi w 100% miarodajnymi badaniami dla leonbergerów mogącymi wykluczyć choroby dożywotnio są testy genetyczne w kierunku polineuropatii (LPN1, LPN2, LPPN3) oraz leukoencefalomielopatii (LEMP).
Aktualnie: jedynie w kwestii powyższych 4 chorób hodowcy badając przyszłych rodziców mogą gwarantować 100% pewności, że nie wystąpi którakolwiek z tych mutacji u wyhodowanych szczeniąt.
Stawy i rozwój kośćca
- Rola mięśni w aparacie ruchowym
Dysplazja bywa zmorą ras olbrzymich, jednak z leonbergerami jest inaczej. Sprawność tych psów opiera się w ogromnej mierze na potężnym układzie mięśni i ścięgien. Nawet gdy dysplazja wystąpi, silne umięśnienie odciąża staw na tyle, że jej przebieg bywa znacznie mniej dotkliwy niż u innych ras olbrzymich i pozwala komfortowo dożyć późnej starości. - Wczesna diagnostyka
Poddawanie dwumiesięcznych szczeniąt narkozie w celu prześwietlania nieuformowanych jeszcze stawów, by uspokoić niepotrzebną panikę opiekuna, gdy szczenięciu nic nie dolega, jest bezcelowe.Ze względu na długi czas rozwoju tych psów - w celach hodowlanych rzeczywiste predyspozycje układu ruchu powinno się oceniać u osobników w pełni dojrzałych - by wynik był miarodajny - najlepiej po ukończeniu 2 roku życia.
Wpływ środowiska i diety na zdrowie
Do czasu osiągnięcia istotnego progu dojrzałości immunologicznej (ok. 20. tygodnia życia) leonbergery mają niezwykle wrażliwy układ pokarmowy – stres czy nienaturalna dieta szybko zaburzają ich florę bakteryjną. W dorosłym życiu nie tylko genetyka, ale również czynniki środowiskowe (nadwaga, mikrourazy, przetworzone jedzenie) mogą wyzwalać najpoważniejsze problemy zdrowotnne, w tym nowotwotwory. Przemyślane, naturalne żywienie i dbanie o codzienną kondycję potrafią znacząco zminimalizować te zagrożenia.
Bibliografia
- Własne doświadczenia i wnioski:
- od 2003 - z psami rasy leonberger
- od 2007 - jako hodowca tej rasy -
Wzorzec rasy: FCI-Standard N° 145
https://fci.be/Nomenclature/Standards/145g02-en.pdf
Wersja angielska z uwagi na rozbieżność polskiego tłumaczenia zamieszczonego na stronie ZKwP
